Lịch khám thai giúp mẹ bầu và bác sĩ theo dõi sức khỏe của mẹ và em bé từ khi mang thai đến lúc sinh. Nhiều mẹ lần đầu làm mẹ không biết khi nào nên đi khám, mỗi lần làm gì. Bài viết này tổng hợp các mốc lịch khám thai thường gặp theo hướng dẫn chung. Lịch cụ thể của bạn sẽ do bác sĩ quyết định.
Thông tin chỉ để tham khảo, không thay thế lời dặn của bác sĩ sản khoa hay nữ hộ sinh. Mỗi thai kỳ có đặc điểm riêng. Thai kỳ nguy cơ cao cần khám dày hơn.
Vì sao cần khám thai định kỳ
Lịch khám thai đều đặn giúp phát hiện sớm các bất thường. Bác sĩ theo dõi sự phát triển của thai, huyết áp, cân nặng và các chỉ số của mẹ. Nhiều biến chứng như tiền sản giật hay đái tháo đường thai kỳ chỉ phát hiện khi được kiểm tra đều đặn. Can thiệp sớm giúp mẹ và bé an toàn hơn.
Khám thai cũng là dịp để mẹ được tư vấn dinh dưỡng, bổ sung vi chất, tiêm phòng và chuẩn bị cho cuộc sinh. Mẹ có thể hỏi mọi thắc mắc. Một buổi khám kỹ đáng giá hơn nhiều lần tìm thông tin trên mạng.
Các mốc trong lịch khám thai
Ba tháng đầu
Khi trễ kinh hoặc thử thai dương tính, mẹ nên đi khám sớm. Bác sĩ siêu âm để xác định thai nằm trong tử cung, có tim thai và tính tuổi thai. Mẹ được hỏi tiền sử bệnh, dùng thuốc và các yếu tố nguy cơ. Bác sĩ có thể cho làm xét nghiệm máu, nước tiểu cơ bản và tư vấn bổ sung axit folic.
Khoảng tuần thứ mười một đến mười ba, nhiều mẹ được siêu âm đo độ mờ da gáy. Kết quả cùng một số xét nghiệm máu giúp đánh giá nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể. Đây là sàng lọc, không phải chẩn đoán xác định.
Ba tháng giữa
Giai đoạn này mẹ thường khỏe hơn. Khoảng tuần thứ mười tám đến hai mươi hai là mốc siêu âm hình thái. Bác sĩ xem cấu trúc các cơ quan của thai như tim, não, xương và ổ bụng. Đây là lần siêu âm quan trọng để phát hiện dị tật.
Khoảng tuần hai mươi bốn đến hai mươi tám, mẹ thường được làm nghiệm pháp tầm soát đái tháo đường thai kỳ. Mẹ uống dung dịch đường theo hướng dẫn rồi lấy máu xét nghiệm. Nếu có đái tháo đường thai kỳ, chế độ ăn và theo dõi đường huyết sẽ được hướng dẫn. Bạn có thể đọc thêm bài về ăn đồ ngọt và nguy cơ đái tháo đường để hiểu về bệnh này.
Ba tháng cuối
Càng gần ngày sinh, lịch khám càng dày hơn. Bác sĩ theo dõi cân nặng thai, ngôi thai, lượng nước ối, nhịp tim thai và huyết áp mẹ. Mẹ được tư vấn dấu hiệu chuyển dạ, chọn nơi sinh và cách sinh phù hợp.
Những xét nghiệm bổ sung có thể được chỉ định tùy tình trạng, như xét nghiệm nhiễm khuẩn, siêu âm đánh giá lại hoặc theo dõi monitor. Mẹ cần chuẩn bị đồ đi sinh, giấy tờ và kế hoạch di chuyển tới cơ sở y tế.
Tổng số lần khám và thời điểm khám có thể khác nhau tùy bác sĩ, cơ sở và tình trạng của mẹ. Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, như lớn tuổi, có bệnh nền, từng sảy thai hay mang đa thai, bác sĩ thường hẹn lịch khám dày hơn. Hãy tuân thủ lịch hẹn dù bạn cảm thấy khỏe.
Chuẩn bị cho mỗi lần khám thai
Hãy mang theo sổ khám thai, thẻ bảo hiểm y tế và giấy tờ tùy thân. Ghi lại các thắc mắc và triệu chứng bất thường trước khi đến. Nhớ ngày đầu kỳ kinh cuối và các thuốc đang dùng. Nếu được dặn nhịn ăn để xét nghiệm, hãy làm theo đúng hướng dẫn.
Mẹ nên tra cứu thẻ bảo hiểm và tìm hiểu chi phí trước. Bài hướng dẫn thanh toán viện phí và bài tra cứu khám chữa bệnh VssID sẽ giúp mẹ chuẩn bị. Đi cùng người thân cũng giúp mẹ nhớ lời dặn của bác sĩ và yên tâm hơn.
Dấu hiệu cần đi khám ngay, không chờ lịch hẹn
Có những dấu hiệu mẹ bầu không nên chờ đến lịch khám tiếp theo. Hãy đến cơ sở y tế ngay khi có một trong các biểu hiện sau.
- Ra máu âm đạo hoặc ra nước âm đạo bất thường.
- Đau bụng dữ dội hoặc đau bụng từng cơn đều.
- Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, phù nhanh mặt và tay.
- Sốt cao, rét run.
- Thai máy giảm rõ hoặc không thấy thai máy như mọi ngày.
- Nôn nhiều, không ăn uống được.
- Khó thở, tức ngực hoặc ngất.
Nếu tình trạng nặng, hãy gọi 115 hoặc nhờ người đưa tới cơ sở cấp cứu sản khoa gần nhất. Đừng tự dùng thuốc khi chưa hỏi bác sĩ, vì nhiều thuốc không an toàn cho thai.
Sau sinh, nhiều mẹ gặp các vấn đề như són tiểu do cơ sàn chậu yếu. Bài hiện tượng đi tiểu són giải thích cách tập luyện. Thông tin chung về sức khỏe bà mẹ có trên trang của Bộ Y tế và WHO. Các hướng dẫn khác nằm trong mục Hướng dẫn khám chữa bệnh.
Lịch khám thai không chỉ là các lần siêu âm mà là hành trình đồng hành cùng mẹ và bé. Hãy đi khám đúng hẹn, hỏi bác sĩ khi lo lắng và chú ý các dấu hiệu bất thường. Một thai kỳ được theo dõi tốt là nền tảng cho đứa trẻ khỏe mạnh.
