Nứt da ngón chân là chuyện nhỏ nhưng dai dẳng và khó chịu. Rãnh nứt ban đầu chỉ là vệt đỏ nhẹ ở kẽ hoặc gót. Sau vài tuần, vết nứt sâu dần, đau rát khi đi lại và có khi chảy máu. Nhiều người chủ quan mua thuốc bôi bừa nên bệnh kéo dài.
Bài viết giúp bạn hiểu nguyên nhân thường gặp và cách chăm sóc đúng. Chúng tôi cũng nêu dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ. Thông tin chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên của thầy thuốc.
Nứt da ngón chân thường do đâu
Nứt da xảy ra khi lớp da bảo vệ ngoài cùng mất nước và mất độ đàn hồi. Da không còn mềm dẻo nên khi cử động hoặc chịu lực, nó nứt ra. Ở bàn chân, áp lực đi đứng làm rãnh nứt sâu thêm. Nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng này.
Nấm da
Nấm kẽ chân, còn gọi là nấm chân, là nguyên nhân rất hay gặp. Da ở kẽ ngón bị ngứa, đỏ, bong trắng và nứt. Có khi da nứt kèm mùi hôi. Nấm ưa nơi ẩm ướt, nên người hay đi giày kín, đi chân ướt hoặc ra mồ hôi nhiều dễ mắc.
Da khô
Thời tiết hanh lạnh, tắm nước quá nóng, dùng xà phòng tẩy mạnh làm da mất dầu tự nhiên. Người cao tuổi da khô hơn do tuyến bã suy giảm. Đi chân trần trên nền nhà, đi dép hở gót lâu ngày cũng làm gót và ngón chân dễ nứt.
Bệnh da và bệnh nền
Chàm, vảy nến hay viêm da tiếp xúc có thể làm nứt da bàn chân. Một số bệnh toàn thân như suy giáp cũng góp phần. Đặc biệt, người đái tháo đường thường da khô và nứt do tổn thương thần kinh và mạch máu ở chân. Với họ, vết nứt nhỏ cũng là điều cần nghiêm túc.
Cách chăm sóc tại nhà
Nếu nứt da ngón chân còn nông và không có dấu hiệu nhiễm trùng, bạn có thể chăm sóc tại nhà. Điều cốt lõi là giữ sạch, giữ khô kẽ chân và giữ ẩm phần da còn lại.
Mỗi ngày, hãy rửa chân bằng nước ấm và xà phòng dịu nhẹ. Lau khô kỹ, đặc biệt các kẽ ngón. Kẽ chân ẩm là môi trường tốt cho nấm và vi khuẩn. Sau đó thoa kem dưỡng ẩm cho lòng bàn chân và mu chân, nhưng tránh thoa dày vào giữa kẽ ngón.
Chọn tất bằng cotton thoáng khí, thay hằng ngày hoặc khi ẩm. Giày dép nên vừa chân và có độ thoáng. Đừng đi chung giày dép hoặc dùng chung khăn lau chân. Không tự cạo hay cắt lớp da khô, không dùng vật nhọn nạy vết nứt vì dễ nhiễm trùng.
Khi nứt da ngón chân nghi do nấm, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ da liễu về thuốc bôi kháng nấm phù hợp. Không tự dùng thuốc chứa corticoid cho vùng nghi nấm vì có thể làm bệnh nặng hơn. Cũng không dùng lá cây, mẹo dân gian hay thuốc không rõ nguồn gốc. Xem thêm bài cảnh báo dị ứng thuốc do tự mua thuốc để hiểu rủi ro của việc tự dùng thuốc.
Ví dụ, một người hay đi giày bít cả ngày bị ngứa và nứt kẽ ngón út. Sau khi đổi sang tất cotton, lau khô kẽ chân và dùng thuốc theo hướng dẫn của dược sĩ, tình trạng cải thiện rõ. Đây chỉ là ví dụ minh họa, mỗi trường hợp cần đánh giá riêng.
Người đái tháo đường cần đặc biệt chú ý
Người đái tháo đường có thể mất cảm giác đau ở bàn chân. Họ khó nhận ra vết nứt nhỏ. Đường huyết cao làm vết thương lành chậm và dễ nhiễm trùng. Một vết nứt tưởng nhỏ có thể trở thành loét bàn chân nếu không xử trí sớm.
Vì vậy, người bệnh nên kiểm tra bàn chân mỗi ngày, kể cả mặt dưới và kẽ ngón. Dùng gương nếu khó nhìn. Không đi chân trần, không tự cắt da chai. Hãy báo bác sĩ ngay khi thấy vết nứt, phồng rộp, đổi màu da. Kiểm soát đường huyết cũng quan trọng không kém. Bạn có thể đọc thêm bài ăn nhiều đồ ngọt và đái tháo đường để biết cách phòng bệnh.
Khi nào cần đi khám
Hãy đến gặp bác sĩ nếu nứt da ngón chân kéo dài hơn hai tuần dù đã chăm sóc. Đi khám khi vết nứt ngày càng sâu, chảy máu thường xuyên hoặc lan rộng. Đi khám nếu bạn bị ngứa nhiều, bong vảy từng mảng hoặc móng chân dày, đổi màu.
Cần khám sớm hơn nếu vùng da quanh vết nứt đỏ, nóng, sưng, đau tăng, chảy mủ hoặc có mùi hôi. Sốt hay hạch bẹn sưng cũng là dấu hiệu nhiễm trùng. Người đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc bệnh mạch máu ngoại biên nên đi khám ngay khi có bất kỳ vết nứt nào.
Bác sĩ có thể lấy mẫu da để soi tìm nấm, kiểm tra đường huyết và đánh giá tuần hoàn bàn chân. Sau đó bạn được điều trị theo nguyên nhân. Các bài viết khác về bệnh thường gặp có trong mục Bệnh thường gặp. Bạn cũng có thể tham khảo Bộ Y tế và WHO về chăm sóc bàn chân.
Nứt da ngón chân thường cải thiện khi bạn giữ chân sạch, khô, đủ ẩm và chọn giày tất phù hợp. Hãy đừng chủ quan với vết nứt kéo dài hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng. Gặp bác sĩ đúng lúc giúp bạn tránh nhiều biến chứng về sau.
