Đau cổ vai gáy khi ngồi máy tính: nguyên nhân và cách giảm đau

Ban biên tập Sức Khỏe Phú Thọ

·

Nhiều người làm văn phòng quen với cảnh ngồi trước màn hình tám, chín tiếng mỗi ngày. Đến chiều, gáy cứng đơ, vai nặng trịch, quay đầu nghe cả tiếng lục khục. Đội ngũ chúng tôi nhận được câu hỏi kiểu này khá thường xuyên, nhất là từ những bạn làm việc ở các quận trung tâm Sài Gòn. Phần lớn người ta nghĩ đó chỉ là mỏi bình thường, và thường thì đúng là vậy. Tuy nhiên, cơ thể đôi khi cũng đang gửi một tín hiệu khác, nên bạn đáng hiểu kỹ hơn.

Bài viết này giúp bạn nhận ra nguyên nhân, biết cách giảm đau tại nhà và biết khi nào nên đi khám. Chúng tôi chia sẻ từ kinh nghiệm tiếp xúc với nhiều khách hàng văn phòng, nhưng thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Vì sao dân văn phòng hay bị đau cổ vai gáy sau một ngày làm việc

Hãy hình dung một ngày điển hình. Bạn ngồi từ sáng đến chiều, mắt dán vào màn hình, tay gõ phím liên tục. Đầu hơi chúi về phía trước, giống như đang đọc chữ nhỏ trên tờ giấy đặt quá thấp. Cơ vùng cổ vai gáy phải làm việc suốt thời gian đó mà gần như không được nghỉ.

Đầu người nặng khoảng 4 đến 6 kg. Khi đầu nghiêng về trước, lực kéo xuống cổ tăng lên đáng kể so với lúc ngồi thẳng. Cảm giác nặng vai vì thế không tự nhiên mà có. Đây là một cơ chế cơ học khá rõ ràng, và người ngồi lâu sẽ cảm nhận nó rất nhanh.

Nhân viên văn phòng là nhóm gặp nhiều nhất. Sinh viên và người hay dùng điện thoại cũng không ngoại lệ, vì cúi đầu xem máy lâu tạo ra đúng kiểu áp lực đó, chỉ khác là tư thế cúi thấp hơn.

Cơ chế gây đau: tư thế sai kéo dài làm cơ cứng lại thế nào

Để dễ hình dung, bạn có thể nghĩ cơ cổ như sợi dây giữ một quả bóng nặng. Nếu quả bóng nghiêng về trước và sợi dây phải căng suốt nhiều giờ, sợi dây sẽ mỏi và co cứng lại. Cơ cũng vậy.

Khi cơ co cứng liên tục, máu lưu thông qua vùng này kém đi. Cơ thiếu oxy và tích tụ các chất chuyển hóa, từ đó sinh ra cảm giác nhức và đau âm ỉ. Đây là lý do nhiều người thấy đau tăng dần theo số giờ làm việc.

Đứng lên đi lại vài phút đã là tốt. Nhưng nếu tư thế sai vẫn lặp lại ngay sau đó, cơ chưa kịp hồi phục. Nghỉ ngắn chỉ giảm triệu chứng tạm thời, không sửa được nguyên nhân gốc, và đó là điều nhiều người hay bỏ qua.

Nhận biết những dấu hiệu cảnh báo sớm

Đau cổ vai gáy do tư thế thường không nguy hiểm. Tuy vậy, có vài dấu hiệu bạn nên để ý, đặc biệt khi chúng xuất hiện cùng nhau:

  • Đau âm ỉ kéo dài trên hai tuần, không đỡ dù đã nghỉ ngơi
  • Cơn đau lan lên đầu, hoặc xuống cánh tay và bàn tay
  • Tê bì ngón tay, tay yếu đi, cầm nắm đồ vật kém hơn trước

Triệu chứng tê và yếu tay cần được chú ý đặc biệt. Chúng có thể liên quan đến việc chèn ép dây thần kinh ở cột sống cổ, vì vậy không nên chủ quan. Gặp những dấu hiệu này, bạn nên đi khám sớm thay vì tự xoay xở kéo dài.

Chỉnh lại thói quen ngồi làm việc để giảm áp lực lên cổ

Thay đổi cách bố trí bàn làm việc thường cho kết quả rõ rệt hơn bạn nghĩ. Màn hình nên đặt ngang tầm mắt, để bạn nhìn thẳng mà không phải ngẩng hay cúi. Nếu dùng laptop, hãy kê cao máy và dùng thêm bàn phím rời để tay không phải với quá xa.

Ghế cần có tựa lưng. Lưng dựa vào ghế giúp cột sống đỡ lực, không để đầu tự chúi về trước. Khuỷu tay nên thả lỏng, sát thân người, góc khoảng 90 độ.

Mỗi 30 đến 45 phút, hãy đứng dậy một lần. Trong lúc đứng, xoay vai nhẹ và nghiêng cổ từ từ sang hai bên. Không cần đứng lâu, chỉ cần đủ để cơ đổi trạng thái.

Bài tập giãn cơ nhẹ ngay tại bàn làm việc

Bạn không cần đến phòng tập. Những động tác dưới đây làm được ngay tại chỗ, miễn là làm chậm rãi.

Xoay vai ra sau từ từ, khoảng năm đến mười vòng. Cảm nhận cơ vai và lưng trên hơi căng ra là đủ, không cần kéo mạnh.

Gập cằm nhẹ vào trong, giữ vài giây rồi thả ra. Động tác này giúp kéo lại phần cổ đang bị chúi về trước. Làm đều đặn trong ngày sẽ thấy khác rõ.

Nghiêng đầu sang một bên, đưa tai gần vai, giữ nhẹ rồi đổi bên. Mỗi bên lặp lại năm đến mười lần.

Nếu đang đau cấp, nên tránh xoay cổ mạnh, ngửa đầu quá sâu hay lắc người. Những động tác đó dễ làm đau thêm. Khi đau còn rõ, chỉ nên làm nhẹ và dừng ngay khi thấy khó chịu.

Chườm nóng hay chườm lạnh: khi nào dùng cách nào

Chườm lạnh thường phù hợp trong hai ngày đầu, nhất là khi có va đập, viêm hoặc sưng. Lạnh giúp co mạch và giảm sưng tạm thời. Mỗi lần chỉ nên chườm khoảng 15 đến 20 phút, đặt khăn mỏng giữa túi đá và da.

Chườm ấm hợp hơn khi cơ cứng kéo dài và đau âm ỉ lâu ngày. Hơi ấm giúp cơ thư giãn và máu lưu thông tốt hơn. Túi chườm ấm vừa phải là đủ, tránh quá nóng gây bỏng da.

Lỗi hay gặp là chườm nóng ngay khi mới bị va đập, hoặc chườm lạnh mãi khi cơ đã cứng lâu ngày. Chọn sai cách có thể khiến cơn đau kéo dài hơn.

Massage trị liệu: lựa chọn hỗ trợ khi đau kéo dài

Massage trị liệu có thể giúp thư giãn cơ và giảm căng cứng khi tình trạng còn nhẹ. Đây là một cách hỗ trợ, không phải thay thế điều trị y khoa. Nếu bạn đang tìm nơi massage cổ vai gáy ở Sài Gòn, có thể tham khảo Top địa chỉ spa massage cổ vai gáy uy tín để so sánh trước khi quyết định.

Khi đau có dấu hiệu thần kinh, hoặc kéo dài nhiều tuần, nên kết hợp với điều trị của bác sĩ và có thể cần đến bác sĩ vật lý trị liệu. Massage không nên thay thế việc khám khi có triệu chứng nặng.

Khi lựa chọn nơi massage, bạn nên hỏi kỹ xem kỹ thuật viên có hiểu về giải phẫu cơ thể không. Người làm nghề tốt sẽ hỏi về tình trạng của bạn trước khi thao tác, không ấn mạnh tùy tiện.

Phòng ngừa đau cổ vai gáy lâu dài

Vận động đều đặn là cách phòng ngừa hiệu quả nhất. Bơi lội, yoga hay đi bộ đều giúp cơ vùng cổ vai gáy linh hoạt hơn. Không cần tập nặng, miễn là đều đặn.

Hãy kiểm tra tư thế định kỳ. Thử ngồi vào bàn và xem đầu có đang chúi về trước không, rồi điều chỉnh ghế và màn hình khi cần.

Ngủ đủ giấc cũng quan trọng. Khi ngủ, cơ được nghỉ và phục hồi. Gối quá cao hoặc quá thấp đều khiến cổ bị gập sai suốt đêm, làm buổi sáng đã đau sẵn.

Khi nào cần đi khám chuyên khoa cơ xương khớp

Nếu đau không đỡ sau hai đến ba tuần chăm sóc tại nhà, bạn nên đi khám. Đây là mốc đủ để biết cách làm có hiệu quả hay không.

Đi khám ngay khi có triệu chứng thần kinh như tê, yếu tay, mất cảm giác hoặc khó giữ đồ vật. Những dấu hiệu này cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Đau kèm sốt, sụt cân không rõ lý do, hoặc đau sau một chấn thương cũng cần được khám. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Nếu muốn tìm hiểu thêm về cách điều chỉnh tư thế làm việc hằng ngày, bạn có thể xem bài hướng dẫn chọn ghế văn phòng bọc da đúng cách.

Câu hỏi thường gặp

Đau cổ vai gáy do ngồi máy tính có tự khỏi không?

Phần lớn trường hợp đau nhẹ do tư thế sai sẽ đỡ dần khi bạn thay đổi thói quen ngồi và vận động nhiều hơn. Nếu đau kéo dài trên hai tuần hoặc tăng lên, bạn nên đi khám để được đánh giá rõ hơn.

Massage cổ vai gáy có an toàn khi đang đau kéo dài không?

Massage nhẹ thường an toàn khi tình trạng ổn định. Nếu có tê, yếu tay hoặc đau sau chấn thương, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước. Đừng để ai ấn mạnh vào vùng đang đau cấp.

Nên làm gì khi đau cổ vai gáy vào buổi tối?

Bạn có thể chườm ấm nhẹ, nằm nghỉ với gối vừa phải và xoay vai chậm rãi. Tránh thức khuya ngồi máy tính khi đang đau. Nếu đau dữ dội hoặc kèm triệu chứng bất thường, hãy đi khám sớm.

Đau cổ vai gáy có liên quan đến cột sống cổ không?

Có thể. Cột sống cổ nâng đỡ đầu và chứa dây thần kinh đi xuống tay. Khi đĩa đệm hoặc đốt sống cổ có vấn đề, cơn đau có thể lan xuống vai và tay. Vì vậy bạn cần để ý các triệu chứng thần kinh.

Bao lâu nên đi khám khi đau vai gáy không giảm?

Thông thường, nếu đau không đỡ sau hai đến ba tuần chăm sóc tại nhà thì nên đi khám. Nếu có tê, yếu, sốt hoặc đau dữ dội, đừng chờ đợi và hãy đi khám ngay.

Đau cổ vai gáy do ngồi máy tính thường cải thiện khi bạn chỉnh lại tư thế, vận động đều và nghỉ ngơi đủ. Hãy lắng nghe cơ thể mình và đừng chủ quan khi triệu chứng kéo dài. Nếu còn lo lắng, hãy trao đổi với bác sĩ để có hướng xử trí phù hợp.

Lưu ý: bài viết chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Có dấu hiệu nặng hoặc kéo dài, hãy đến cơ sở y tế. Cấp cứu gọi 115.

Đọc thêm